Aktualności

Arboretum w Parku Niemieckim

A R B O R E T U M

Arboretum w Parku Niemieckim przy ulicy Westerplatte

Arboretum – ogród dendrologiczny, jest szczególnym rodzajem ogrodu botanicznego, w którym kolekcjonuje się drzewa i krzewy oraz zwykle prowadzi się badania nad nimi. Park przy Westerplatte jest miejscem, w którym planowano zbudować tor skatingowy. Spotkało się to z wieloma protestami ze względu na fakt, że w miejscu tym znajdował się cmentarz a w sąsiedztwie jest zabytkowy kościół. Arboretum nie jest pomysłem kontrowersyjnym i powinien przypaść do gustu wszystkim mieszkańcom, którzy znaleźliby swoje miejsce nie tylko na niedzielne spacery.

Idea

Park Niemiecki w Pasłęku jest idealnym miejscem nie wymagającym szczególnych nakładów finansowych do stworzenia arboretum. Właściwie wystarczy jedynie zasadzić około 20 gatunków drzew, kilkanaście gatunków krzewów i zamocować tablice informacyjne. TO WSZYSTKO! Oczywiście park będzie się rozwijał. Będzie to miejsce, gdzie będą odbywały się lekcje biologii uczniów z Pasłęka i okolic. Nasi mieszkańcy spacerując będą podziwiać drzewa, które do tej pory u nas nie występowały. Z czasem mogą powstać ciekawe altany, pergole, ławeczki…

Przygotowanie

1. Opracować plan ogrodu – wybrać gatunki drzew i krzewów i miejsca ich nasadzeń. Wykonać wizualizację oraz kosztorys.

2. Uzyskać wszelkie potrzebne zgody i akceptacje: konserwatora zabytków, pastora, burmistrza …

3. Powołać grupę osób do realizacji i nadzoru nad projektem

4. Wystąpić, zdobyć fundusze

5. Realizacja nasadzeń

6. Propagowanie arboretum wśród nauczycieli biologii w Pasłęku

Oceniam ucznia na 6+

Postanowiłem pomóc szkole, a właściwie nauczycielom. „Nie chcą tego, ale i tak im pomogę.”

System oceniania uczniów jest tak niespójny jak sądowe wyroki w Polsce. Każdy Polak wie, że za kradzież batonika w supermarkecie grozi kara od „nikłej szkodliwości społecznej” do 2 lat więzienia. Wszystko zależy od oceny sytuacji przez sędziego, a nie jak niektórzy naiwni myślą, od dodatkowych okoliczności. Śmiem twierdzić, że za tę samą pracę klasową uczniowi grozi ocena od 1 do 6. Nie oto jednak idzie aby zmienić mentalność tysięcy polskich nauczycieli, bo to jest niemożliwe. Marzy mi się rozwiązanie systemowe, które uwolni ich, dzieci i rodziców od stresu walki o przeciętność.

Kategorycznie należy zabronić nauczycielom stawiania szóstek i jedynek. Skala od 2 do 5 wyraźnie wskazuje poziom wiedzy jaką nabył uczeń. Wraz z nadejściem końca roku eDziennik powinien wyliczyć średnią i … do akcji wkraczałby nauczyciel ! Ma on prawo podnieść ocenę końcową o jeden, ale i może każdą ocenę obniżyć o jeden. Musi to jednak uzasadnić. Nie, to nie będzie nic trudnego. Przykładowe powody:
1. „Podwyższam ocenę o jeden bo uczeń w moim przedmiocie osiągnął sukces wykraczający poza mury tej szkoły i zajął 7 miejsce w konkursie wojewódzkim.”
2. „Obniżam ocenę o jeden bo nigdy nie był na zajęciach.”

Dzisiaj, patrząc uczniowi w oczy można mu obniżyć ocenę o jeden bez wyraźnego powodu. To jest prawo, z którego nauczyciele korzystają nagminnie. Niestety, duszą się udawaniem, że tak naprawdę to uczeń sam sobie jest winien bo niby nie zrozumiał pytania a innym razem na klasówce pisał zbyt niewyraźnie itp. Nie. Nauczyciel powinien mieć prawo do jawnego wyrażania braku sympatii do konkretnego ucznia obniżając mu ocenę.

Nauczyciel nie powinien również robić „krzywdy ponad miarę” uczniowi, którego lubi. Wyraźna piątka świadczy dostatecznie o tej sympatii. Brak szóstki jest dla ucznia i jego rodziców dowodem, że młody człowiek z danego przedmiotu jest przeciętny i nic ponadto. Ilu „pozornie zdolnych” wybrało dalszą edukację bo uwierzyło, że są ponadprzeciętni? Zdziwienie na studiach i utrata roku lub więcej by zrozumieć, że nauczyciel okłamał mnie zawyżając mi oceny.

Proponowany system chroniłby zarówno nauczycieli jak i uczniów. Ci pierwsi nie mogliby stawiać szóstek dziecku prezydenta, które jest przeciętne, bo chroniłby ich system. Zdolny uczeń nie musiałby bać się nauczyciela, który stawia mu tylko jedynki, bo go nie lubi.

Cały ten system byłby tylko małym kroczkiem ku normalności. Czy nie byłoby wspaniale, aby lekarzami czynić tylko tych, którzy w szkole uczyli się na sześć z chemii i biologii. Co z tego, że byli przeciętni z geografii. Dlaczego kandydat na prezydenta nie pokazuje swojego świadectwa ze szkoły średniej? Bo nikt rozsądny nie bierze ocen szkolnych na poważnie. Czy dzisiaj dla kogokolwiek ma znaczenie, jakim ktoś był uczniem? Czy ma znaczenie, kto jakie kończył studia? Tak jest tylko w tej „głupszej” części kultury zachodniej, czyli nie u nas. Dlatego takiego systemu niestety nikt nie wdroży. Dominuje u nas pogląd: „po co zresztą cokolwiek zmieniać, skoro mamy najlepszy system edukacyjny na świecie, czego dowodem jest fakt, że Uniwersytet Jagieloński jest już w trzeciej setce najwyżej ocenianych uczelni świata!”

Co to by zmieniło?

System nie dyskryminowałby uczniów, którzy mają problemy w którymś z przedmiotów. Mogliby więcej czasu poświęcić temu co lubią. Bycie panem i władcą w szkole nie jest dobre. Najgorzej na tym wychodzą „dręczeni” przez nauczycieli uczniowie. Ale nie tylko. Jak pokazały eksperymenty, posiadanie władzy psuje każdego. Ilu nauczycieli zostało znienawidzonych na całe życie? O tym nikt głośno nie mówi. Zmiana systemu oceniania, być może uratowałby wiele nauczycielskich dusz niezależnie od wiary i niewiary.

Od nauczycieli należy oczekiwać tylko tego aby uczyli. Dzisiaj ocena nie ma większej wartości poza jedynką, która uniemożliwia przejście do następnej klasy. Czy to coś zmienia? Jeśli będzie ambitny znajdzie sposób aby zdać w jakiejś szkole maturę, zrobi zaoczne, zdalne studia, zrobi doktorat i zostanie kim tylko będzie chciał. Zostaną jedynie niemiłe wspomnienia.

Czy krzyżacy wrócą do Pasłęka?

W naszym mieście brakuje mi krzyżaków, czyli zakonników z Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Wyobrażam sobie jak wielkie zdziwienie budziłoby spotkanie idącego ulicami starego miasta zakonnika ubranego w biały płaszcz z czarnym krzyżem.

Zakon nadal istnieje. Obecnie zgromadzenia zakonne znajdują się w Austrii (siedziba władz zakonu), w Niemczech, we Włoszech, Słowenii, Słowacji i Belgii.

W naszym krają są dwie poważne przeszkody, które marzenie czynią nierealnym: strach i fakt, że członkostwo w nim ograniczone jest do wyznawców kalwinizmu.

Osobiście krzyżaków się nie boję. W mojej wyobraźni nie ma obrazów zakonników „nawracających” do wiary ogniem i mieczem. Nie ma już takiej instytucji jak papież dzielący ziemię narodów innej wiary. Powinienem bardziej bać się Szwedów, ale ich też się nie boję.

Obecnie zakon poświęca się głównie działalności charytatywnej i kulturalno-edukacyjnej. Krzyżacy prowadzą szpitale, hospicja, domy dla upośledzonych, a także ośrodki terapii przeciw uzależnieniom, w tym przeciw alkoholizmowi i narkomanii. Z całą pewnością są to problemy, które dotyczą każdy kraj.

Jest 1525 rok. Skończyła się ostatnia wojna polsko-krzyżacka, podczas której jedną z bitew była bitwa o Pasłęk. Za namową mieszczan z Elbląga zburzono wspaniały pasłęcki zamek obronny. Wielki mistrz zakonu krzyżackiego Albrecht Hohenzollern przyjął luteranizm i dokonał sekularyzacji państwa.

Dawne siedziby władz zakonu: Wenecja, Malbork, Królewiec (gdzie znajdowała się od 1457 r.), Mergentheim. Obecnie: Wiedeń

Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie nie został jednak rozwiązany przez papieża. Po hołdzie pruskim i sekularyzacji Inflant siedziba wielkich mistrzów została przeniesiona z Królewca do Mergentheim w Wirtembergii (dzisiaj Niemcy), a w XIX wieku do Wiednia, gdzie mieści się do dziś. Krzyżacy podejmują wiele inicjatyw edukacyjnych. Podczas licznych konferencji i innych wydarzeń, odbywających się także w Polsce, opowiadają o swojej historii i współczesnej działalności. Walczą również z wielowiekowymi mitami na swój temat. Nie zaprzeczają co prawda ciemnym kartom swojej historii, ale zwracają uwagę także na wkład Zakonu w czasach jego świetności w takie dziedziny jak lokacja miast, architektura czy handel międzynarodowy.

W 1929 r. zakon zrezygnował z charakteru rycerskiego.

Elementem stroju zakonników do dziś pozostają białe płaszcze z zakonnym krzyżem, od których Zakon zyskał swoją utrwaloną w języku polskim nazwę.

Biorą też czynny udział w życiu społecznym na terenach dawnego państwa zakonnego. Wielcy mistrzowie i inni członkowie zakonu często przyjeżdżają w okolice Grunwaldu oraz Malborka w związku z kolejnymi rocznicami bitwy pod Grunwaldem.

Większym problem dla ich powrotu jest fakt, że jest to zakon kalwinów. Modlitwy o jedność kościoła, wzajemny szacunek wyznawców różnych religii nie mają żadnych szans z walką o wpływy finansowe. Tak było, jest i będzie, gdyż są one miarą sukcesu misyjnego każdego kościoła.

Powrót krzyżaków w białych płaszczach z czarnym krzyżem na razie jest niemożliwy, a mogliby przecież wyremontować zamek, wybudować hospicjum, dom starców … Było by ciekawiej i bardzo praktycznie (interesownie).

Miasto Pasłęk , gmina Pasłęk, powiat elbląski

Czy można porównać Pasłęk z Watykanem, Monako lub z miastem państwem Hongkong? Można. „Pasłęk? Tak. Takie miasto pięć razy większe od Monako.”

Pasłęk o powierzchni 11,39 km² jest większy od państw:
Watykan (0,44 km2)
Monako (2,02 km2)

Gmina Pasłęk 264,4 km² jest większa niż państwa:

Nauru (21,3 km2)
Tuvalu (26 km2)
San Marino (61 km2)
Liechtenstein (160 km2)
Wyspy Marshalla (181 km2)
St. Kitts i Nevis (261 km2)

Nieznacznie większe są:

Malediwy (289 km2)
Malta (316 km2)

Powiat elbląski 1 431 km² jest dodatkowo większy od państw:

Malediwy (289 km2)
Malta (316 km2)
Grenada Grenada 344 km2)
Saint Vincent i Grenadyny 389 km2)
Barbados 430 km2)
Antigua i Barbuda 442 km2)
Seszele 455 km2)
Palau 459 km2)
Andora 468 km2)
Bahrajn 620 km2)
Singapur 693 km2)
Mikronezja 702 km2)
Tonga 747 km2)
Dominika 751 km2)
Kiribati 811 km2)
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca 1 001 km2)
Hongkong (Chiny) 1 108 km2)

Powiat elbląski + miasto Elbląg: 1 431 km² + 79,82 = 1510,82. Mauritius (2 040 km2) jest większe, ale porównywalne!

Województwo warmińsko-mazurskie o powierzchni 24 173,47 km² to już sprawa nieporównywalnie większa. Mniejsze są (z tych bardziej znanych w naszym kręgu kulturowym): Izrael, Słowenia, Kuwejt, Liban czy Katar. Jeśli kiedyś komuś wpadnie pomysł odłączenia Warmii i Mazur od reszty kraju to powstanie całkiem pokaźne państwo. Prawdę mówiąc, wolałbym jednak mieszkać w państwie wielkości Europy.

Geometryczny środek Pasłęka

Gdzie jest centrum Pasłęka? Oficjalnie brak jest informacji na temat miejsca, które można określić w Pasłęku jako centrum. Tradycja przekazywana z ojca na syna, z matki na córkę mówi o ulicy Chrobrego. Tradycja, czyli nawiązanie do historii stanowi, że była ona usiana sklepami: papierniczy, galanteria kosmetyczna, sklep agd, dwie pijalnie piwa (dzisiaj temat zapomniany), najważniejsze w okolicy miejsce rozrywki – Rycerska . Do tego dochodziły: ośrodek kultury, biblioteka, urząd miejski wraz z biurem pracy, opieką społeczną, wydziałem komunikacji. Mało? Największy kościół w mieście, sala katechetyczna i plebania „przyciągały” regularnie ponad 90% Pasłęczan.

„Według wielkiego słownika języka polskiego: centrum – główna część miasta, w której skupiają się placówki handlowe, usługowe i urzędy.”

Niektóre, z wymienionych instytucji zostały przeniesione w inne rejony Pasłęka. Handel kwitnie w okolicach hipermarketów np. Lidl, Media Expert, KiK, Pepco … lub Plon przy ul. Ogrodowej wraz z rynkiem i dużą ilością małych sklepów i zakładów usługowych. Został wybudowany kolejny kościół, lekcje religii przeniesiono do szkół. Czy ul. Chrobrego jest nadal centrum Pasłęka? Łatwiej zapewne jest mówić już tylko o centrum kulturalno-rozrywkowym. W kościele odbywają się koncerty, do zamku „przeniesiono” kino, starówka jest miejscem gdzie można zjeść, posłuchać i popatrzeć na uroki miasta.

Łatwiej jest znaleźć środek miasta (a może kilka środków w zależności od przyjętych założeń). Do głosu dochodzi tutaj matematyka. Można zastosować kilka technik. W swoim wyznaczeniu środka Pasłęka wpisałem plan miasta w prostokąt i wyznaczyłem jego środek (można przyjąć inną metodę, a wtedy środek wypadnie gdzieś ulicę dalej). Środek wypadł na budynek nr 23 przy ulicy Bankowej. Coś w tym może być. Z tego miejsca jest wszędzie daleko, ale nie tak bardzo jak z innych miejsc (pokrętna logika, ale tak twierdzą moje nogi).

Będąc w latach 80-tych w japońskim mieście Jokohama, wraz z kolegami postanowiliśmy zobaczyć to co najważniejsze. Nasza logika, jak nakazuje przyzwyczajenie, kierowała nas w kierunku Centrum miasta. Duże miasto, mapy niezrozumiałe, więc zostaje zasada „kto pyta nie błądzi”. Gdzie jest centrum? Pytanie wydawało się proste, ale kilka spytanych osób wskazywało inną stronę. W końcu uznaliśmy, że trafiliśmy do centrum. Oczywiście wielkie, pełne domów handlowych, wielki ruch, mnóstwo reklam. Po powrocie do „hotelu” rozmawiamy z innymi, którzy też wybrali się do centrum. Ich centrum było gdzie indziej. Wyniki śledztwa: Jokohama ma 6 centrów!

5 jesieni w Pasłęku

5 jesieni w Pasłęku

Z czego wynikają pory roku na Ziemi? Sprawcą jest Słońce i zmiana nachylenia osi obrotu Ziemi względem płaszczyzny orbity. Na przemian bliżej Słońca jest półkula północna a następnie półkula południowa.

Istnieje kilka rodzajów pór roku. Astronomiczne pory roku są wyznaczane na podstawie momentów górowania Słońca nad równikiem lub zwrotnikami. Kalendarzowe pory roku trwają w okresach pomiędzy określonymi dniami roku. Klimatyczne pory roku definiuje się na podstawie średnich temperatur. Istnieją też fenologiczne pory roku, wyznaczane na podstawie rozwoju przyrody (wypuszczania liści, kwitnienia, rozsiewania nasion, zrzucania liści dla określonych gatunków roślin).

Jesień w Polsce kojarzyła się z końcem wakacji i ciepłego lata i zbliżającą się mroźną zimą. Klimat się zmienia. Lata stają się wyjątkowo upalne, a zimy bardziej łagodne. Czy zmienimy swoje nastawienie do jesieni?

Jesień nr 1 – meteorologiczna

Jesień meteorologiczna rozpoczyna się na całej półkuli północnej 1 września i trwa do 30 listopada. Jest to sztuczny podział, który powstał po to, by wygodniej było porównywać warunki klimatyczne w czterech trzymiesięcznych sezonach. Dzięki temu można porównać jesień w różnych częściach globu np. ocenić czy była ciepła czy zimna (czy mamy ochłodzenie czy ocieplenie klimatu). Meteorologiczne pory roku zmieniają się dokładnie co 3 miesiące.

Ten rodzaj jesieni trwa przez cały wrzesień, październik i listopad. W Polsce w tym okresie średnie temperatury dobowe wahają się między 5ºC a 15ºC. W naszym klimacie występuje jeszcze tzw. polecie, czyli okres przejściowy pomiędzy latem a jesienią ze średnimi temperaturami dobowymi w przedziale 10/15°C. Data 1 września jako początek tego rodzaju jesieni jest oczywiście terminem umownym, bowiem okres ze spadkiem średnich temperatur może pojawić się zarówno wcześniej jak i później. Początek jesieni w pogodzie charakteryzuje się większymi dobowymi wahaniami temperatury, przybywa chłodnych, mglistych i deszczowych dni.

Jesień nr 2 – astronomiczna

Równonoc jesienna, czyli pierwszy dzień astronomicznej jesieni oznacza, że dzień i noc trwają po 12 godzin. Rozpoczyna się wtedy, kiedy słońce przejdzie na niebie przez punkt wagi (wiosną jest to punkt barana). W 2023 roku pierwszym dniem astronomicznej jesieni będzie 23 września, ale jest to data, która zależy od położenia Słońca względem Ziemi na niebie. Spowodowane jest to zmianą kierunku osi obrotu Ziemi.

Rozpoczyna się w momencie tzw. równonocy jesiennej. Jest to czas, w którym zarówno dzień jak i noc mają tą samą długość trwania, czyli po 12 godzin. Od tego momentu dni są krótsze niż noce, a półkula północna Ziemi będzie coraz słabiej oświetlana przez słońce, natomiast półkula południowa coraz silniej. W czasie równonocy Ziemia jest oświetlana przez słońce równomiernie, gdyż na równiku słońce znajduje się w zenicie, czyli promienie naszej dziennej gwiazdy padają tam prostopadle do Ziemi. Jesień astronomiczna zaczyna się zwykle 22 lub 23 września. W tym roku rozpocznie się we wtorek 22 września o godzinie 15:31, kiedy słońce wejdzie w znak Wagi.

Jesień nr 3 – kalendarzowa

Pierwszy dzień jesieni kalendarzowa przypada zawsze 23 września, a koniec 21 grudnia (22 grudzień jest jest pierwszym dniem zimy). Często, początek jesieni, zbiega się z początkiem jesieni astronomicznej. Dlatego wszelkie spory o to czy jesień rozpoczęła się dzisiaj, czy też będzie jutro wynikają z faktu braku uzgodnienia o jakiej jesieni rozmawiamy.

Wartości średniej obszarowej temperatury powietrza w listopadzie 2021 r. w poszczególnych regionach klimatycznych Polski.

Jesień nr 4 – klimatyczna, termiczna

Jesień termiczna, nazywana też klimatyczną, rozpoczyna się w Polsce wówczas, gdy średnia temperatura dobowa oscyluje pomiędzy 5 a 10 stopni, przy podziale na 8 termicznych pór roku, lub od 5 do 15 stopni, przy standardowym podziale na cztery pory roku.

Wczesna jesień fenologiczna w Polsce w 2022 roku

Jesień fenologiczna w Polsce w 2022 roku

Jesień nr 5 – fenologiczna (przyrodnicza)

Początek jesieni fenologicznej cechuje zmiana koloru liści na drzewach oraz coraz częstsze ich opadanie. Najwcześniejszą oznaką zbliżającej się jesieni jest kwitnienie nawłoci. Wspominał o niej Julian Tuwim w swoich wierszach, ale używał określenia mimoza, które według przyrodników nie jest prawidłowe. Gdy nawłoć zmienia barwę na żółtą, jak na poniższej fotografii, to jesień jest już na pewno za pasem.

Jest to chyba najpiękniejszy rodzaj jesieni. Pojawia się w momencie, kiedy liście na drzewach zaczynają zmieniać barwy. Zmiana koloru liści wynika nie tylko z niższej temperatury powietrza ale przede wszystkim z ograniczonego dostępu drzew do promieni słonecznych, których jest znacznie mniej niż latem. W wyniku tego liście pozbywają się tzw. chlorofilu, który jest odpowiedzialny za ich zielony kolor.

Jesienią liście drzew zmieniają kolor, by w końcu opaść przed zimą, a najgrubsze części zielone roślin ulegają zdrewnieniu. Rośliny wieloletnie gromadzą substancje zapasowe w korzeniach, a jednoroczne usychają, starając się przedtem różnymi metodami doprowadzić do rozproszenia nasion.

Okres jesieni wyróżniany na podstawie danych klimatycznych lub astronomicznych nie przekłada się dokładnie na pory roku wyróżniane na podstawie fenologii. W Europie Środkowej jesień dzielona jest na dwie fenologiczne pory roku: wczesną jesień (polecie) i pełną jesień[5] (lub po prostu jesień). Wczesna jesień to pora, w której dojrzewa wiele owoców, przy czym za wskaźnikowe uważane są owoce kasztanowca zwyczajnego, derenia świdwy i ligustru pospolitego. W tej porze roku pełnię kwitnienia osiąga wrzos. Właściwa jesień to okres przechodzenia w spoczynek zimowy drzew, objawiający się żółknięciem liści. Za kluczowe uważane są tu kasztanowiec zwyczajny i brzoza brodawkowata. Jeszcze w trakcie jesieni liście tej ostatniej osiągają również pełnię opadania[6]. Fenologiczna jesień kończy się z nadejściem zimy, tj. okresu występowania mrozu[5]. Przedzimie to klimatyczny etap przejściowy poprzedzający zimę.

Jak można zaobserwować na mapkach, wczesna jesień fenologiczna, do Pasłęka, w porównaniu do innych części Polski, przychodzi wyjątkowo wcześnie, ale też długo trwa.

Każdy wybiera swoją jesień. Dla działkowców najważniejsza jest fenologiczna. Klimatyczna jest dla tych co nie lubią upałów ani zimna. Meteorologiczną wymyślili naukowcy i oni jej używają. Astronomiczna jest dla marzycieli, którzy patrzą w przyszłość i czekają na krótkie dni i długie noce (więcej czasu na oglądanie gwiazd). Jednak proza życia każe wszystkim zbierać wszystko co zasadziliśmy na wiosnę, przejrzeć garderobę, przygotować swój organizm na chłodne dni i częściej sprawdzać prognozę pogody.

Parowiec „Preussisch Holland”

Strona główna » Aktualności

Statek „Preussisch Holland” w porcie szczecińskim

Parowiec „Preussisch Holland”

Parowiec„Preussisch Holland” został zbudowany we wrześniu 1908 roku przez stocznię Nordseewerke pod nazwą „Wilhelm Hemsoth” dla jednego z niemieckich przedsiębiorstw transportowych jako cywilny statek handlowy. Posiadał wyporność 1974 BRT / 1188 NRT, długość 82,65 m i 12 m szerokości. Napęd zapewniał silnik parowy o mocy 192 KM. Rozwijał prędkość do 9 węzłów.

Kiedy w 1914 roku wybuchła wojna, statek znajdował się w Libau (obecnie Lipawa) na terenie dzisiejszej Łotwy, będącej wówczas częścią Imperium Rosyjskiego. Przejęty przez Rosjan jako zdobycz wojenna został obładowany kamieniami i osadzony na mieliźnie tworząc blokadę wejścia do portu. Po zdobyciu miasta przez wojska niemieckie statek podniesiono i wyremontowano. W 1920 roku trafił do użytku do angielskiej firmy żeglugowej jako „Penteifi”. Od 1925 do 1941 roku pływał pod banderą łotewską jako „Kuldiga”/YLAB dla linii łotewsko-belgijskiej w Rydze.

Przejęty w czasie wojny ponownie przez Niemców otrzymał nazwę „Preussisch Holland”. Parowiec otrzymał grube kable elektryczne prądu stałego wokół kadłuba statku, aby zneutralizować własne pole magnetyczne w celu ochrony przed minami magnetycznymi, które angielscy lotnicy często wrzucali do wód niemieckich. Ponieważ zrujnowany silnik parowy nie był w stanie zapewnić wymaganej energii elektrycznej, zainstalowano w tym celu generator diesla.

Naprawa anteny „Pr.Holland” uszkodzonej podczas prac załadunkowych

Jako cywilny statek handlowy używany był głównie na Morzu Bałtyckim.

W 1947 roku statek wrócił do przedwojennych właścicieli w Libau i otrzymał nazwę „Kuldiga”. Po kilkukrotnych zmianach bandery (amerykańska, panamy, etiopii), 22 sierpnia 1959 roku sprzedany został do Hongkongu, gdzie w 1960 roku prawie 52-letni statek podano rozbiórce.

Historię statku „Preussisch Holland” ukształtowały zawieruchy dwóch wojen światowych. Dlaczego otrzymał nazwę tego miasta (obecnie Pasłęk). Być może ma to związek z urodzonym w Preussisch Holland wiceadmirałem Imperialnej Marynarki Wojennej II Rzeszy Niemieckiej Victorem Valois (1841–1924). Więcej o admirale …

Opracował RC na podstawie artykułu DS „Preussisch Holland” / DBIT z serwisu http://www.seefunknetz.de/

Stacja radiowa „Pr. Holland” w 1943 roku.

Radiooperator Alfred Försterling słuchający radia bez słuchawek (było to wtedy znaczne udogodnienie eliminujące groźbę uszkodzenia słuchu).

Gry planszowe w miejskiej bibliotece w Pasłęku

Wypożyczalnia Gier Planszowych w miejskiej bibliotece w Pasłęku

Biblioteka w Pasłęku zaprasza do wypożyczania gier planszowych, które można oglądać i wybierać w sali czytelni na I piętrze. Gry można wypożyczać na okres 2 tygodni i 1 raz przedłużyć o 7 dni.

W wypadku zniszczenia gry bądź jej zdekompletowania obowiązuje opłata umożliwiająca ponowny zakup tej samej gry wraz z kosztami przesyłki.

Na dzisiaj liczba gier w wypożyczalni to ok. 150 egz. Kilka znanych tytułów : „Talisman. Magia i miecz.”, „Wsiąść do pociągu. Europa”, „Wsiąść do pociągu. Ameryka”, „Splendor”, „Carcassone”. Granie w wymienione gry wymaga „małej” edukacji, która może zająć nawet kilka godzin (proszę nie ufać recenzjom na stronach sprzedawców). Czas samego grania to też często od 2 do 6 godzin. Są oczywiście gry, w które możemy grać bez przygotowania. Gry dzielimy na takie, w których o wygraniu decyduje szczęście (np. Grzybobranie, Chińczyk), wiedza i umiejętności (np. szachy) lub w nierównych częściach szcęście i umiejętności („Wsiąść do pociągu).

Szczególnie lubię grać w gry wymagające małej wiedzy, niewielkiego doświadczenia i łutu szczęścia. Nigdy nie można do końca mieć pewności kto wygra. Raczej nie wygra ten kto gra pierwszy raz, ale już za drugim razem wie więcej i dzięki sprytowi, i szczęściu szanse na zwycięstwo ma takie jak każdy. Są też gry, w których nie ma zwycięzców. Mogą być tylko przegrani. Są też takie gdzie nikt nie wygrywa, ale jedynie chodzi o wspólne spędzenie czasu i dobrą zabawę.

Dla mnie ciekawym wydał się fakt istnienia szerokiej rzeszy miłośników gier planszowych. Miałem nawet okazję oglądać pokój fana wypełniony pudłami gier. Kiedy i z kim on gra? Może tylko rozwija swoje umiejętności by potem grać w turniejach. W Pasłęku też mieliśmy turnieje organizowane w szkołach czy też w Oratorium parafii św. Józefa na pasłęckiej starówce. Nim nie „wykształci się” grupa znających turniejowe gry będzie trudno zorganizować turniej wypełniający całe Oratorium. Może warto rozważyć kilka edukacyjnych pokazów gry np. w „Talisman.” lub „Wsiąść do pociągu” ? Z pewnością, zanim kopimy dla siebie lub na prezent, warto wypożyczyć grę. W zaciszu domowym rozegramy turniej z samym sobą, albo z niezadowolonymi współmieszkańcami (kiedyś za to podziękują!).

RC.

Bitwa o Pasłęk 1520 roku

Obraz Mariana Jaroczyńskiego „II Pokój Toruński”

Bitwa o Pasłęk 1520 roku, czyli ostatnia wojna polsko – krzyżacka

Po zawarciu II pokoju toruńskiego w 1466 roku zakon krzyżacki uznał się lennikiem Korony Polskiej z terytorium Prus Wschodnich. W 1511 roku Albrecht Hohenzollern, siostrzeniec króla Zygmunta Starego, został wielkim mistrzem krzyżackim i wysunął wobec Polski żądania zwrotu Prus Królewskich i Warmii oraz wypłacenia odszkodowania za 50 lat polskiej okupacji po 30 tysięcy guldenów rocznie.

Dla Rzeczypospolitej, niedotrzymywanie przez Krzyżaków warunków II pokoju toruńskiego, było przyczyną wybuchu ostatniej wojny polsko-krzyżackiej.

Wojna (1519-1521) toczona przez strony ze zmiennym szczęściem zakończyła się rozejmem. Pokój zawarto dopiero w 1525 r. podpisaniem traktatu krakowskiego i hołdem pruskim. Na jego mocy zakon krzyżacki w Prusach stał się państwem świeckim, a Albrecht Hohenzollern został świeckim władcą Prus od tej pory zwanych książęcymi (Prusy Książęce).

[perfectpullquote align=”full” color=”#ff0000″ bordertop=”false” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]
Państwo zakonu krzyżackiego (pot. państwo krzyżackie, Prusy Zakonne) od 1466 dodawano do nazwy człon w Prusach (niem. Preußen), od tego czasu państwo określane jest jako Prusy Zakonne lub Prusy Krzyżackie. Określenie używane wobec okrojonego po II pokoju toruńskim państwa zakonu krzyżackiego ze stolicą w Królewcu. Nazwa powstała w opozycji do tzw. Prus Królewskich ( Pomorze Gdańskie, Ziemia Chełmińskiej, Warmia). Państwo zakonu krzyżackiego było pierwszym zorganizowanym bytem państwowym na terenie Państwo zakonne obejmowało głównie ziemie Prusów, a po przejęciu zakonu kawalerów mieczowych także Inflanty (Łotwę i Estonię). Zostało znacznie ograniczone i podporządkowane Królestwu Polskiemu od 1466 roku (na mocy II pokoju toruńskiego).[/perfectpullquote]

[perfectpullquote align=”right” bordertop=”false” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]

Przez cały okres istnienia państwa zakon krzyżacki podlegał bezpośrednio papiestwu, a jako zbrojne ramię Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu. Wielki mistrz uznawał nad sobą władzę cesarzy, będąc zaliczonym w poczet książąt Rzeszy.[/perfectpullquote]

[perfectpullquote align=”right” bordertop=”false” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]Prusy Królewskie – prowincja Korony Polskiej utworzona z ziem państwa zakonu krzyżackiego w Prusach na mocy drugiego pokoju toruńskiego (19 X 1466), od 1569 włączona do Polski.[/perfectpullquote]

1 grudnia 1519 – początek ”wojny pruskiej” Rzeczypospolitej z zakonem krzyżackim.

Albrecht Hohenzollern, siostrzeniec króla Polski Zygmunta Starego

W 1519 sejm stanów pruskich Królestwa Prus (zależnego od Polski) uchwalił przeprowadzenie wojny z zakonem krzyżackim. 11 grudnia 1519 sejm walny w Toruniu uchwalił rozpoczęcie wojny z Krzyżakami i wyznaczył nowe podatki na werbunek wojsk zaciężnych.

Hetman wielki koronny Mikołaj Firlej przeprowadził koncentrację 4 tysięcy polskich wojsk zaciężnych w obozie pod Kołem. Wzmocniono polskimi załogami Gdańsk i Toruń. W wojnie przeciwko Krzyżakom hetman zademonstrował swój kunszt w zdobywaniu zamków i miast warownych. Zdawał sobie sprawę, że w zurbanizowanym terenie rola rozstrzygająca przypadnie nie kawalerii, ale piechocie i artylerii. Dzięki umiejętnemu stosowaniu tych rodzajów broni zdobywał po kolei krzyżackie umocnienia. Wojska polskie uderzyły przez Pomezanię, w kierunku Królewca i oblegały Kwidzyn i Holąd Pruski (Pasłęk), które zostały zdobyte wiosną.

9 kwietnia 1520 – oblężenie Pasłęka.

Płyta upamiętniająca zdobycia Pasłęka przez wojska polskie w 1520 roku znajduje się w Pasłęku przy drodze do Zakrzewka.

W czasie wojny polsko-krzyżackiej na obszarze między osadami Rogajny i Gołąbki od połowy stycznia do kwietnia 1520 roku był położony obóz wojsk polskich i zaciężnych oddziałów czeskich, które pod dowództwem hetmana koronnego Mikołaja Firleja z Dąbrowicy przystąpiły do oblężenia Pasłęka. Miasto zostało zdobyte 28 kwietnia 1520 roku, obsadzone przez polską załogę i administrację do traktatu krakowskiego w 1525 roku.

[perfectpullquote align=”full” bordertop=”false” cite=”” link=”” color=”” class=”” size=””]

Rekonstrukcja zamku pasłęckiego z czasu bitwy o Pasłęk, wg J.Orłowskiego (więcej o zamku – zdjęcie z linkiem)

18 stycznia 1520
Bitwa pod Pasłękiem. Wielki mistrz Zakonu Krzyżackiego Albrecht Hohenzollern dokonał wypadu z miasta, chcąc zaatakować rozstawiony nieopodal polski obóz wojskowy. Jego wojska w liczbie około 1300 żołnierzy zostały jednak pobite, a wielki mistrz Albrecht uszedł z powrotem za mury Pasłęka.[/perfectpullquote]

W obronie zagrożonego zakonu stanęli legaci papieża Leona X, którzy oskarżyli Polskę o podnoszenie ręki na rycerstwo chrześcijańskie, w obliczu groźby najazdu Tatarów. Była to gra na czas Albrechta Hohenzollerna, który czekał na posiłki. Kontrofensywa krzyżacka ruszyła w lipcu 1520 roku. Walki trwały do stycznia 1521 roku, kiedy to wojska krzyżackie bezskutecznie szturmowały twierdzę w Olsztynie, przygotowaną do obrony przez Mikołaja Kopernika.

W obliczu nowego najazdu Turków Osmańskich na Węgry, 5 kwietnia 1521 strony zgodziły się podpisać zawieszenie broni na cztery lata i oddać spór pod sąd rozjemczy Karola V i króla Węgier Ludwika Jagiellończyka.

Hołd pruski.

Po przegranej w wojnie polsko-krzyżackiej z lat 1519-1521 wielki mistrz zakonu krzyżackiego Albrecht Hohenzollern zdecydował się na przejście na luteranizm i sekularyzację (zeświecczeniu) państwa zakonnego w Prusach. Prusy zwane odtąd Książęcymi, zostały lennem Polski. 10 kwietnia 1525 r. Albrecht Hohenzollern złożył na rynku w Krakowie uroczysty hołd lenny królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu. Od tej pory, pruski książę miał wspierać polskiego władcę w prowadzonych wojnach oraz uzyskał prawo zasiadania w senacie. Polska miała prawo rozstrzygać ewentualne spory pomiędzy księciem a jego poddanymi. Prawo do dziedziczenia tronu w Królewcu (nowej stolicy księstwa) uzyskali jedynie męscy potomkowie panującego. W przypadku jego bezdzietnej śmierci lenno miało zostać włączone do Królestwa Polskiego. Traktat i hołd krakowski ostatecznie kończyły okres wojen polsko-krzyżackich i kładły kres istnieniu państwa zakonu krzyżackiego w Prusach.

Hulajnogi elektryczne w Pasłęku

Świat wcześniej czy później, ale zawsze odwiedzi Pasłęk. No, raczej później, ale dzięki temu mamy szansę przygotować miasto i jego mieszkańców na to co ich czeka. W Polsce pierwszy McDonald otwarto 17 czerwca 1992 roku. U nas było to w lipcu 2023 roku. Pierwsze E-hulajnogi miał Wrocław już w październiku 2018 roku. Prawie pięć lat później mamy je w Pasłęku. I o nich chcę napisać.

Pytania, które same przychodzą zadawano sobie już 5 lat temu, więc zapewne są na nie odpowiedzi. Okazało się, jak zawsze, że Internet powiela te same nieprecyzyjne treści.

Co mam zrobić, jeśli chcę wsiąść na hulajnogę i pojechać?

ETAP I – instalacja aplikacji

1. Trzeba mieć smartfon. Uruchomić aplikację sklepu GooglePlay. Wyszukać i zainstalować darmową aplikację Dott.
2. Uruchomić zainstalowaną aplikację i przebrnąć przez etap zakładania konta:
– podać numer swojego telefonu i adres e-mail)
– wybrać metody płatności (szczegóły ważnej karty kredytowej, karty debetowej lub innej zatwierdzonej metody płatności). TUTAJ ZACZYNAJĄ SIĘ SCHODY.

Młodość nie ma złych doświadczeń, zwłaszcza, że płacą rodzice. Do wyboru są dwie możliwości:

podać dane karty kredytowej lub debetowej – w trakcie korzystania z jazdy będzie pobierana opłata automatycznie,
można podać dane skąd będą przelewane pieniądze na konto DOTT. W takiej sytuacji dodajesz pieniądze do swojego portfela Dott i jeździsz do wysokości jego salda.

Cena przejazdu hulajnogami Dott może się różnić w zależności od miasta. W Pasłęku koszt ten to opłata za odblokowanie w wysokości 2 zł oraz opłata za minutę jazdy 1 zł. W praktyce oznacza to, że przejazd ze stacji Orlen na ulicy Westerplatte do McDonald’a to około 10 zł. Nie jest to więc forma transportu, ale raczej rozrywka.

ETAP II – Włączenie hulajnogi

Uruchomić aplikację Dott na smartfonie. Zostanie zlokalizowane miejsce Twojego pobytu (wcześniej wyraziłeś zgodę na lokalizowanie smartfona).
Wyświetli się mapka z informacją gdzie w Twojej okolicy znajdują się hulajnogi Dott

3.Ponadto mapka wyświetla na czerwono obszar gdzie nie wolno jeździć i parkować. Pasłęk niemal cały jest w obszarze dozwolonej jazdy i parkowania.
Jestem w stanie wyobrazić sobie kogoś zostawiającego hulajnogę, gdzieś na obrzeżach miasta, gdzie nikt się nie zapuszcza w obawie „przed krzyżakami”
4. W aplikacji przechodzimy dalej, gdzie zostajemy poproszeni o zeskanowanie kodu znajdującego się po środku kierownicy. Należy „zwinąć aplikację, uruchomić w smartfonie aparat i wykonać zdjęcie. Program automatycznie prześle ten kod w celu odblokowania hulajnogi.
5. Ja, wybrałem w trakcie konfiguracji programu opcję zasilania konta z usługi Pay. Zostałem więc poproszony o przelanie wybranej przez siebie kwoty. Do wyboru najmniejsza możliwa kwota to 10 zł. Po zatwierdzeniu wpłaty w hulajnodze włącza się wyświetlacz co oznacza, że można jechać.

ETAP III – Jazda

1. Podnieś nóżkę, na której opiera się hulajnoga (tak samo jak w rowerze)
2. Stań jedną nogą na hulajnodze, a drugą lekko się rozpędź
3. Po prawej stronie masz przycisk – im mocniej naciskasz tym szybciej jedziesz. Puszczenie przycisku (tak jak w rowerze, kiedy przestajesz pedałować) jedziesz siłą rozpędu
4. Po lewej stronie kierownicy jest hamulec ręczny.

ETAP IV – Koniec korzystania z hulajnogi

1. Zwalniasz przycisk jazdy (prawa ręka)
2. Hamujesz (lewa ręka)
3. Po zatrzymaniu hulajnogi w smartfonie wciskasz przycisk KONIEC, opierasz hulajnogę na nóżce
4. APlikacja prosi Cię 0 zdjęcie hulajnogi pokazując jednocześnie otoczenie. Zapewne będzie to ewentualny dowód, że hulajnoga jest „cała i zdrowa”
5. Zamykasz aplikację

Dodatkowe informacje.

Hulajnogę zostawiasz w strefie nie zaznaczonej na czerwono. Po zakończonej jeździe otrzymujesz informację ile Cię ta „przyjemność” kosztowała. Nie można uruchomić więcej niż jednej hulajnogi (rodzinna przejażdżka wymaga instalacji aplikacji i opłat z kilku smartfonów). Według tego co przeczytałem, hulajnogami elektrycznymi jeździmy drogami dla rowerów. Jeśli ich nie ma to chodnikiem (nie można wyprzedzać pieszych?!) lub drogą z ograniczeniem prędkości do 30 km/h. Kask nie jest obowiązkowy, ale zalecany.

Mam jeszcze kilka wątpliwości, dlatego mile posłucham uwag doświadczonych użytkowników Dott’ów.

1 2 3 4 ›»